Monumentaal theater op stuk niemandsland aan Westerschelde

Euripides ontmoet Mahler

DOOR MARK ROOS

Alleen het vervoer van het decor, bestaande uit 24 zeecontainers, van de havens van Antwerpen naar de van God en iedereen verlaten Perkpolder in Zeeuws-Vlaanderen was al een behoorlijk avontuur. De voorstelling zelf xefxbfxbd Trojaanse Vrouwen – belooft dat ook te worden.

Dit klassieke Griekse drama is dxefxbfxbd grote publieksvoorstelling van het jaarlijkse Zeeuwse Nazomerfestival, dat dinsdag van start gaat. Verwacht geen klassiek toneel met plechtstatige dialogen, waarschuwt regisseur/vormgever Niek Kortekaas. Trojaanse Vrouwen is dan weliswaar gexefxbfxbdnspireerd door het ruim 24 eeuwen oude klassieke drama van Euripides; het weidse, industrixefxbfxbdle decor, de eigentijdse teksten (vertaald door Judith Herzberg) en de muziek (Mahlers Kindertotenlieder) zijn niet bepaald antiek of archaxefxbfxbdsch.

Trojaanse Vrouwen vertelt het verhaal van een groep vrouwen, die hun stad Troje vernietigd zien. Nadat hun mannen en kinderen zijn vermoord, krijgen ze te horen dat ze als slaven worden gedeporteerd naar Griekenland. ,,Basis van het stuk zijn de verschillende klaagzangen van de vrouwen,xefxbfxbdxefxbfxbd legt Kortekaas tussen de repetities door uit. ,,Door de combinatie van spel, slagwerk, video en de muziek van Mahler, proberen we hun gevoelens van verlies, angst en haat tot leven te wekken, zonder sentimenteel te worden.xefxbfxbdxefxbfxbd

Dat de makers de Kindertotenlieder van Mahler laten samensmelten met het Griekse drama, is nog nooit eerder gedaan. De Vlaamse mezzosopraan Els Mondelaers had voor de repetities lichte twijfels, maar is nu om. ,,Die liederen van Mahler zijn van iets na 1900, toen het vrij gewoon was dat kinderen stierven. Dichter Friedrich Rxefxbfxbdckert probeerde de gevoelens van verlies te vatten in gedichten, Mahler zette vijf van die gedichten op muziek. Dat deze liederen gaan over verlies, sluit naadloos aan bij de gevoelens van de Trojaanse Vrouwen, die hun mannen, kinderen, leefomgeving en toekomst in xefxbfxbdxefxbfxbdn klap hebben zien verdwijnen.xefxbfxbdxefxbfxbd

Dat de makers hebben gekozen voor de huidige speelplek langs de Westerschelde, lijkt een gouden zet. Naast de tribune loopt een vervallen snelweg die van niets naar nergens leidt, geflankeerd door een in onbruik geraakte parkeerplaats met scheve lantarenpalen en met onkruid overwoekerde taluds. Tot 2003 was dit het levendige vertrekpunt van het veer van Perkpolder naar Kruiningen op Zuid-Beveland; nu is het een plek van verval. ,,Een waar no manxefxbfxbds land,xefxbfxbdxefxbfxbd zegt Alex Mallems, artistiek leider van het festival, bijna trots. ,,De snackbar is gesloopt, de verkeersborden zijn afwezig, de tomtom raakt de weg kwijt: dit is een prachtige locatie voor een stuk dat zich afspeelt in een vernietigde stad.xefxbfxbdxefxbfxbd

Kortekaas: ,,Op de achtergrond zie je die enorme schepen passeren over de Westerschelde, als ware het een dramatische metafoor voor de deportatie van de Trojaanse vrouwen. We mogen dan wel geen 200 figuranten inzetten of werken met vuur en paarden: alleen al door de locatie en het emotionele verhaal wordt dit een monumentaal stuk.xefxbfxbdxefxbfxbd

Trojaanse Vrouwen/Kindertotenlieder: 22 augustus try-out, 23 augustus premixefxbfxbdre en verder op 24-31 augustus en 1, 2 en 3 september. Kaarten, vervoer en arrangementen op www.nazomerfestival.nl.

—————————————————————————————————————–

Zeeland Nazomerfestival: van Waylon tot Grunberg

Het Zeeuws Nazomerfestival, van 23 augustus t/m 2 september, beleeft dit jaar zijn 11^de editie. Zoals elk jaar bestaat het programma uit theaterklassiekers op locatie in heel Zeeland, xc2xa0kindertheatervoorstellingen en popconcerten in het festivalhart in Middelburg. Uitgenodigd voor het popprogramma dit jaar zijn onder anderen Waylon, Laura Jansen, Krystl, Tim Knol, Ernst Jansz en Milow. xc2xa0Op theatergebied beloven de Vlaamse voorstelling Toreadors (een zwartgallige komedie), de theatersolo Stervend Europa van Hans Dagelet en Thomas Bernhards Am Ziel (met Raymonde de Kuijper en een op het toneel debuterende Arnon Grunberg) memorabel te worden.xc2xa0 Verder is er kindertheater (vanaf 2 jaar). www.nazomerfestival.nl

Festival Boulevard in Den Bosch beleeft dit jaar zijn 27^ste editie. Met 66 producties, waarvan 20 locatievoorstellingen en 25 premixe8res, hoopt directeur Geert Overdam dat liefhebbers van theater, dans en muziek de komende elf dagen de weg naar zijn festival weer weten te vinden.

Ongewisse avonturen op Bosch theater-, muziek en dansfestival

Boulevard blijft vernieuwen

DOOR MARK ROOS

Toen Geert Overdam negen jaar geleden werd aangesteld als directeur van festival Boulevard in Den Bosch, voelde het alsof hij in een gespreid bedje terechtkwam. ,,Het festival floreerde, trok aardig publiek en was financieel op orde. Geweldig natuurlijk, maar toch wilde ik andere accenten leggen. Zo wilde ik ruimte maken voor een nieuwe generatie theatermakers, meer de stad in trekken om theater te brengen op onverwachte locaties, nieuw leven blazen in ons festivalhart op het centrale plein de Parade en internationaal meer samenwerken. Zonder mezelf al te hard op de borst te kloppen kan ik na negen jaar wel zeggen dat het festival aardig op weg is met die vernieuwingen.x92x92

Zandafgravingen, oude loodsen, sporthallen, weilanden, stadsparken, industrieterreinen: jaarlijks zoekt Overdam naar bijzonder festivallocaties voor zijn voorstellingen. ,,Ik wil dat onze toeschouwers op locaties komen waar ze anders niet zouden komen. Ik zoek dan ook elk jaar naar onontdekte plekken. Zo appelleer je als festival aan het schoolreisjesgevoel. Als je vanaf het festivalterrein in een van onze bussen stapt op weg naar een voorstelling op een vreemde locatie; dat is toch te vergelijken met het gevoel dat je had tijdens de date met je eerste liefde of met het gevoel dat je als kind had in Sinterklaastijd. Je beleeft een ongewis avontuur.x92x92

Tijdens festival Boulevard kun je een van de grotere dans- en theatervoorstellingen op locatie bezoeken. Maar je kunt ook op de bonnefooi naar het festivalhart de Parade gaan om daar een van de kleinschalige, laagdrempelige voorstellingen te bezoeken, wat te eten en te drinken en van livemuziek te genieten. Dit jaar zijn er op de Parade meer theatertentjes dan ooit, is de grote tent met live-optredens groter en zal er een skyline worden gebouwd met een fotocollage die laat zien waar de Parade voor staat. Overdam: ,,Elk jaar veranderen we de indeling, de horeca en het uiterlijk van de Parade. Ik heb inmiddels wel geleerd dat we daarbij niet te veel moeten doorslaan en niet te ver af moeten komen te staan van die Bourgondische, Brabantse, gezellige uitstraling. Vlak na mijn aanstelling probeerde ik van het festivalhart een industrieel, artistiek ogend hoogstandje te maken met twintig hijskranen en heel veel staal. Dat doe ik dus niet meer, want niemand begreep wat de bedoeling was van al die nieuwlichterij.x92x92

Op programmatische gebied slaat de drang naar vernieuwing beter aan. Zo is het aandeel dans, toch niet bepaald een genre waar het grote publiek massaal voor warmloopt, de laatste jaren gestegen. Ook de bijzondere aanpak van jonge theatermakers als Dries Verhoeven, Boukje Schweigman, Roos van Geffen, Lotte van de Berg, Laika, Wunderbaum en Boogaerdt/Vanderschoot slaat aan bij de bezoekers. Overdam: ,,Met deze makers hebben we afspraken gemaakt voor meerdere jaren. Het zijn stuk voor stuk talenten met een bijzondere aanpak, vaak heel beeldend, op het randje van ervaringstheater, neigend naar mime en vaak heel dicht op de huid van de toeschouwer. Op termijn zie ik deze twintigers en dertigers in de voetsporen treden van grote regisseurs als Ivo van Hove en Johan Simons.x92x92

Als Overdam praat over zijn festival, is hij een en al positiviteit. Uit niets blijkt dat hij zich zorgen maakt om toekomstige bezuinigingen of de toekomst van x91zijnx92 festival. ,,Wij werken samen met 150 partners en presteren het om met zes arbeidskrachten een programma neer te zetten met 66 groepen, die in elf dagen ongeveer 600 voorstellingen spelen. Een gemiddelde schouwburg doet daar drie jaar over. Kom hier niet aan met praatjes over het verspillen van belastinggeld, want wij worden slechts voor 40 procent gesubsidieerd. Wat voor ons geldt, geldt voor een groot deel van de kunstensector: er wordt keihard gewerkt en weinig verdiend.x92x92

Overdam benadrukt zijn festival op alle mogelijke manieren wil uitstralen dat het publiek serieus wordt genomen. ,,Wij presenteren een programma met voorstellingen die op een mooie, ambachtelijke wijze gemaakt zijn. We laten onze toeschouwers niet op houten banken zitten maar op kuipstoeltjes, we vervoeren ze per bus en serveren in ons horecadeel geen vette bek maar gezonde spullen tegen democratische prijzen. Wij zien het echt als onze taak om het ons publiek 100 procent naar de zin te maken.x92x92

Theaterfestival Boulevard, van 4 t/m 14 augustus op verschillende locaties in Den Bosch. Meer info op www.festivalboulevard.nl

Gabbers, skaters, punkers, hiphoppers, Turkse omaatjes, corpsballen en dames-op-stand: fotograaf Ari Versluis en styliste Ellie Uyttenbroek uit Rotterdam zijn al zestien jaar gespecialiseerd in x91Exactitudesx92; tableaus met twaalf portretten van vergelijkbare menstypes.

136 aha-erlebnissen van Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek

Onvermoeibare perfectionisten

Door Mark Roos

De onlangs verschenen, met nieuw werk opgesierde vijfde editie van de Exactitudes-catalogus van Ellie Uyttenbroek en Ari Versluis bevat 136 portretseries van opvallende verschijningen in het straatbeeld. Bladeren door het boek is xe9xe9n grote aha-erlebnis. De dames op leeftijd met hun pastelkleurige regenjassen, de met Karel van de Graaf-hoeden getooide intellectuelen met hun lange regenjassen en de Rotterdamse sportschooljongens: ze zijn uit duizenden herkenbaar.
Elke fotoserie bestaat uit twaalf exemplaren. Versluis: ,,Het is ons streven dat je xe9xe9n werk ziet in plaats van 12 kleine werkjes. Deze catalogus laat de 136 geslaagde pogingen zien, want er zijn ook tal van afgekeurde series en incomplete series. Alle 12 de beelden in xe9xe9n werk moeten stuk voor stuk raak zijn. Als we maar 11 geschikte exemplaren hebben, gooien we het weg.x92x92 
Voor Uyttenbroek en Versluis begon het allemaal in 1994, toen ze door KPN werden gevraagd telefoonkaarten te ontwerpen met daarop portretten van subculturen. Uyttenbroek: ,,We dachten toen: we kunnen xe9xe9n gabber uitnodigen, maar we kunnen er ook gelijk 50 vragen en er een gezellige boel van maken. Toen we de fotox92s van al die koppen op onze lichtbak zagen hangen, zagen we een soort tableau, een nieuw werk ontstaan. Vanaf dag xe9xe9n is het eigenlijk een hit geweest.x92x92
Er volgden tal van exposities, van Naarden tot Rio en Casablanca, en opdrachten voor tijdschriften en bedrijven in binnen- en buitenland. Nu ligt de vijfde editie van hun catalogus in de winkel, met 48 nieuwe series, geschoten in onder meer Parijs, Londen, Rotterdam en Milaan. Uyttenbroek: ,,In Milaan hebben we enkele series voor het koffiemerk Lavazzo gemaakt. We hebben er vier weken voor uitgetrokken om het straatbeeld te bestuderen en in kaart te brengen. Daarna zijn we de series gaan benoemen, mensen gaan zoeken en zijn we daadwerkelijk aan het fotograferen en afwerken geslagen.x92x92
Versluis: ,, Voor ons is het een sport om een serie binnen de gestelde tijdslimiet af te krijgen. Lukt dat niet, dan hebben we wellicht iets gezien dat er niet was of waren we te te geforceerd bezig, te vroeg, te laat, op de verkeerde plek of was de urgentie er niet.x92x92
Uyttenbroek en Versluis benaderden potentixeble modellen op straat, waarna ze naar een mobiele studio werden geloodst. Uyttenbroek: ,,Met die studio trokken we door de stad als een soort kermisklanten. Mijn ervaring is dat het het best werkt als je mensen spontaan van straat trekt. Als je telefoonnummers gaat uitwisselen en afspraken gaat maken voor pakweg volgende week dinsdag, kan er van alles misgaan.x92x92 
Het meeste werk gaat volgens de twee zitten in de voorproductie, het zoeken naar de goede prototypes. Versluis: ,,Elke levensstijl heeft zijn eigen ritmes en gewoontes, en die moet je als buitenstaander zien te doorgronden. Sommige menstypes vertonen zich alleen x92s morgens vroeg, sommigen zijn pure nachtvlinders.x92x92
Uyttenbroek: ,,Voor die serie vrouwen in bontjassen zijn we op zoek gegaan in de sjieke buitenwijken van Milaan. Die serie met Turkse vrouwen in lange denim-jassen hebben we in de Rotterdamse Afrikaanderwijk gemaakt. Bij die laatste serie denk je echt iets ontdekt te hebben dat typerend is voor de Afrikaanderwijk, maar als je in Kreuzberg in Berlijn loopt, zie je dezelfde soort vrouwen in dezelfde soort jassen lopen.x92x92
Op de vraag of Uyttenbroek en Versluis zichzelf zien als antropologen, schudden ze hun hoofd. Uyttenbroek: ,,Het gaat ons in eerste instantie om de uiterlijke verschijningsvormen, om de modeverschijnselen. De interesse van wat daar precies achter zit, komt op de tweede plaats.x92x92
Versluis: ,,Dat neemt absoluut niet weg dat we ons onderwerp respecteren. Het is echt een positieve interesse. Wij zijn absoluut niet cynisch. We fotograferen wat we mooi vinden en wat ons fascineert.x92x92
Uyttenbroek: ,,Zox92n serie Dutch Family, met dames op leeftijd in oerdegelijke, windbestendige jacks, is niet het toppunt van mooi, maar het is wel heel sprekend en herkenbaar.x92x92
Versluis: ,,Toen wij begonnen had je geen internet, geen online shoppen, geen bloggers en geen Facebook. Die digitale revolutie heeft er echt voor gezorgd dat veel dingen op de wereld op elkaar zijn gaan lijken.x92x92
Uyttenbroek: ,,De architectenlook is in Amsterdam niet wezenlijk anders dan in Rome of New York. Veel van de mensen die we de laatste jaren hebben gefotografeerd, vind je overal.x92x92

Exactitudes van Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek (x8037.50) is verschenen bij 010 Uitgevers. 

Boertige bluesopera vol spektakel

DOOR MARK ROOS

Mede dankzij bands als Skik en Cuby & The Blizzards zijn Drenthe en de blues onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de Drentse Bluesopera vormt de blues de motor voor een uitzinnig verhaal over de teloorgang van het boerenbestaan. Shovels, golfkarretjes, traktoren, bulldozers en vuurpotten spelen een belangrijke rol in het openluchtspektakel, dat de komende weken te zien is vlak buiten Gieten, op een onmetelijke lap groen aan de voet van de Hondsrug.

Het verhaal wordt verteld door een zestal acteurs/zangers. De voertaal is Drents, maar dat is nauwelijks een probleem. Dans, zang, special effects en livemuziek (door een groot koor en muzikanten van onder anderen Normaal, Skik, Herman Brood, Cuby) zorgen voor een dynamische voorstelling vol vaart, humor en actie.

Regisseur Tom de Ket, bekend als acteur, regisseur, cabaretier (Van Houts & De Ket) en Ster-commercials (Kanis & Gunnink), heeft als geboren Drent wel iets met de blues. ,,In Amerika is blues de ultieme plattelandsmuziek en Drenthe is het ultieme platteland in Nederland. Geen wonder dat die muziek hier wortel schiet. De muziek past ook bij de Drentse mentaliteit: recht voor zijn raap, eenvoudig, ruig, op het boertige af.x92x92

Dat de blues is voortgekomen uit vaak trieste levensomstandigheden, weet De Ket. ,,Voor boeren in Drenthe is het leven anders ook geen pretje. Door ontwikkelingen op de wereldmarkt en nieuwe regelgeving hebben veel Drenten het moeilijk. Veel boeren in Europa kunnen overleven dankzij schaalvergroting, maar hier, met die moeilijke zandgrond, is dat nauwelijks mogelijk. Met als gevolg dat veel van die kleine keuterboertjes hier failliet gaan.x92x92

Tot voor kort was het gebruikelijk dat het boerenvak van vader op zoon werd overgedragen. Vandaag de dag zoeken veel jonge Drentse boeren naar alternatieve middelen van bestaan; iets wat in de conservatieve boerengemeenschap soms omstreden is. In de Bluesopera wordt dat probleem verbeeld in de vorm van een opvolgingsdrama, waarin het noodlijdende, traditionele boerenbedrijf van de familie Bartels dreigt te worden opgeslokt door het tot welnessresort De Hunzehof omgetoverde boerenbedrijf van de familie Voorthuizen. In feite is de Bluesopera een voorstelling vol tegenstellingen. Vernieuwing versus traditie, wijndrinkende nordic walkers tegenover boerdrinkende boeren, stedelijke fratsen tegenover de nuchterheid van het platteland, housemuziek versus de blues.

In de voorstelling spreken de acteurs in de plaatselijke kroeg schande over de x91tsunami aan gelukszoekers uit het westenx92, x91de kouwe kak die voortdurend moppert over de gierluchtx92 en de x91pensionados met hun PC Hoofttrekkersx92. De Ket: ,,Maar gelukkig hebben ze de blues nog. Iedereen is maar bezig met gelukkig zijn. Een van de boodschappen in de musical is dat geluk overgewaardeerd is en dat lijden een kunst is. Aanvankelijk wilden we die boodschap laten verkondigen door onze grote bluesheld Harry Muskee, maar die is ernstig ziek geworden. Zijn rol is nu overgenomen door een duivel-achtig personage. Ik denk dat Harry dat wel eervol vind.x92x92

De Ket heeft de voorstelling opera genoemd. ,,Waarom? Omdat ik een schijthekel heb aan musicals. En opera klinkt wel stoer. Je mag het echter ook muziektheater noemen. Of muzikaal drama met een hoofdletter D.x92x92

De Drentse Bluesopera gaat vanavond in premixe8re aan de voet van de Hondsrug, iets buiten Gieten. De voorstelling is daar te zien t/m 21 augustus. Voor kaarten, informatie en arrangementen inclusief overnachting, kijk op www.dedrentsebluesopera.nl

EO scoort met BBC-serie Life

DOOR MARK ROOS

Bij de EO moesten ze zich een paar keer in de ogen wrijven. De BBC-natuurserie Life is in Nederland een ongekend grote hit. Ruim 1,1 miljoen kijkers zagen afgelopen woensdagavond de serie van sir David Attenborough, een ongekend hoog aantal.

Volgens David Jan van Meeuwen, x91manager thema scheppingx92 bij de EO en verantwoordelijk voor de programma-onderdelen die betrekking hebben op natuur en duurzaamheid, heeft het succes verschillende oorzaken. ,,Allereerst is dit een van de weinige programmax92s in Nederland die in HD-kwaliteit worden uitgezonden. Daarnaast is het ook nog een spannende serie. Het gaat tenslotte om de strijd om het bestaan, compleet met overlevingsstrategiexebn in extreme omstandigheden.x92x92

Bioloog en publicist Midas Dekkers vindt het succes van Life een kwestie van gerechtigheid. ,,Er is al heel lang geen fatsoenlijk natuurprogramma op de Nederlandse televisie geweest. Tien, twintig jaar geleden had je Ja Natuurlijk en Waku Waku, en weer daarvoor had je een programma als Luipaard op schoot. Dat er zo weinig aandacht is voor natuur op tv heeft volgens mij te maken met de houding van de omroepen. Als je dan zo nodig natuurprogrammax92s wil kijken, kijk je maar naar National Geographic, is de gedachte. Maar National Geographic vertoont vooral Amerikaanse natuurseries, en zoals je weet is Amerika het land van Walt Disney. Qua niveau ontstijgen die National Geographic-series de Disneysprookjes nauwelijks. De BBC daarentegen heeft met series als Life en Earth de absolute kwalitatieve standaard gezet.x92x92

Enkele jaren geleden heeft Dekkers David Attenborough gexefnterviewd. Dekkers weet dat de Brit werkt met de beste apparatuur, een uitgebreide crew en enorme budgetten. Voor Planet Earth, de voorganger van Life, werd vijf jaar uitgetrokken. Met een budget van 18,7 miljoen euro filmden veertig cameramensen 2000 dagen lang op 200 verschillende locaties. Dekkers: ,,Die enorme luxe is historisch zo gegroeid. Na de Tweede Wereldoorlog was er weinig geld, dus de BBC besloot toen goedkope dierenprogrammax92s te maken vanuit de dierentuin. Dan werd er zox92n beest met te veel poten of te veel sprieten op een tafel gehesen en werd er alles verteld over dat teveel aan poten en sprieten. Mensen als Attenborough en ook Desmond Morris hebben daarmee schoolgemaakt. Ook internationaal, want die natuurfilms werden steeds beter. En werden op een gegeven moment zo uniek, dat iedereen op de wereld die BBC-filmpjes wilde hebben en de BBC steeds grotere budgetten kreeg om natuurfilms te maken.x92x92

David Attenborough is in mei 85 geworden. Dekkers zegt zich zorgen te maken over zijn troonsopvolging. ,,Zelfs nu hij tot op de laatste draad is versleten, wordt hij naar het oerwoud gevlogen. We moeten er natuurlijk wel bij vermelden dat hij wordt ondersteund door een enorme crew. Attenborough zelf wordt vijf minuten voordat het eitje uitkomt uit een helikopter getakeld om verslag te doen, maar je ziet niet in beeld dat de crew drie jaar lang bij dat eitje heeft zitten wachten voordat er iets gebeurde. Daarnaast heeft Attenborough heel veel te danken aan het enorme netwerk dat hij heeft. Overal ter wereld, in de meest afgelegen natuurgebieden vind je onderzoekers die niets liever willen dan dat hun beestjes op tv komen. De BBC heeft baat bij deze mensen, die op hun beurt baat hebben bij een bezoek van Attenborough, omdat dat een impuls geeft aan het aantal noodzakelijke giften en donaties.x92x92

Wat betreft Van Meeuwen gaat de EO in de toekomst meer natuurseries en BBC-documentaires uitzenden. ,,Wij willen daarmee aandacht vestigen op de schoonheid van de schepping en de grootsheid van de schepper. En daarnaast willen we oproepen om als goede rentmeesters met de natuur om te gaan.x92x92 Dekkers: ,,Wat dat betreft hebben Attenborough en de EO overeenkomstige belangen. Attenborough wil de schoonheid van de natuur laten zien om mensen ertoe te bewegen er zuinig op te zijn. De EO wil de schoonheid van de natuur tonen om te laten zien wat voor geweldige vent onze lieve heer wel niet is.x92x92

Op www.eo.nl/life is een serie x91the making ofsx92 van Life te zien.

Op de 15^de editie van de Zwarte Cross in het Achterhoekse Lichtenvoorde worden komend weekend ongeveer 150.000 bezoekers verwacht. De Twentse singer-songwriter, columnist en cabaretier André Manuel is bijna elk jaar van de partij. ‘Dit is het gemoedelijkste festival van Nederland.’

Vliegende keep op cross- en rockfestival

Verslaafd aan de Zwarte Cross

DOOR MARK ROOS

Hoe kwam je 15 jaar geleden op de Zwarte Cross terecht?

,,Mijn moeder was prominent lid van de Jan Roessink-fanclub. Roessink was een wereldberoemde motorrijder hier. Ik werd op jonge leeftijd veel meegesleept naar motorwedstrijden. Zo ben ik ook bij de Zwarte Cross terechtgekomen. Eerst als bezoeker en later als artiest. Sinds een paar jaar ben ik actief betrokken bij de Theaterweide op de Zwarte Cross. Mijn broer doet de programmering. Ik treed er op en lees elke dag om zes uur een column voor over het festival. Daarnaast fungeer ik als een soort vliegende keep. Als de gitarist van de Black Crowes ziek wordt, sta ik klaar om in te vallen. En ik ben ook niet te beroerd om Blondie het podium op te helpen, als ze daar behoefte aan heeft.”

Kan dat wel: een Tukker in een Achterhoekse enclave?

,,Het verschil tussen een Tukker en een Achterhoeker is miniem. Van concurrentie is geen sprake, zeker niet onder muzikanten. Hier in het oosten is er bijna niks, dus je hebt elkaar wel nodig als je een beetje wilt optreden.”

Hoe zou je de Zwarte Cross omschrijven?

,,Als een enorme kermis. Of een open inrichting. Of de Hogeschool van het feest. Wat mij betreft is dit het gemoedelijkste festival van Nederland. Zeker als je nagaat hoeveel mensen hier komen en hoeveel drank er soms ingaat, is het veelzeggend dat er nooit trammelant is. Het mooie van de Zwarte Cross is dat er van alles rondloopt: tuinders en boeren, crossliefhebbers, metalheads, alternatieve muziekliefhebbers en ook families. Het doet mij denken aan Ierland. Daar gaan ze uit met hun hele gezin. In de pubs zie je jong en oud en alles door elkaar.”

Hoe groot zijn de verschillen met bij voorbeeld Pinkpop en Lowlands?

,,Groot, en dat komt niet alleen door dat uitgebreide programma met motorcross en stunts. Het heeft ook te maken met de betrokkenheid van de bezoekers. Vorig jaar zorgde een storm een week voor het festival voor een ravage op het festivalterrein. Binnen een paar uur stond er een hele rij omwonenden met hun trekker voor de festivalpoort om te helpen met de wederopbouw. Ik zie dat bij Lowlands en Pinkpop niet zo snel gebeuren. Er bestaat hier in het oosten echt het gevoel dat de Zwarte Cross van ons allemaal is.”

Hoe serieus moeten we de Zwarte Cross nemen?

,,Tijdens de officiele crosses wordt er echt hard gereden en is de internationale top aanwezig. Maar het is toch voor 90 procent lol. Al die mensen die maandenlang sleutelen aan een bizar voertuig om er een rondje mee te rijden op een van die ludieke crosses: het is net Te land, ter zee en in de lucht. Wat je voorbij ziet komen is ongelooflijk: oude tanks, een levende kameel, opgevoerde rollators en een omgebouwd vliegtuig. Wat ook heel lollig is, is de Calimero-klasse, met kids op minimotortjes.”

Waar verheug je je dit jaar op?

,,Ik wil heel graag The Black Crowes zien. En Blondie natuurlijk. En elk jaar zijn er bizarre verrassingen. Vorig jaar gaf Wibi Soerjadi een pianoclinic in een tentje. Dit jaar komt Lucille Werner met een Achterhoekse versie van Lingo. Je zou bijna denken dat die gasten Lovink en Jolink van de organisatie bij zichzelf denken: wat zullen de mensen die naar het festival komen absoluut niet leuk vinden? Om dat vervolgens lekker wel te gaan doen.”

De Zwarte Cross duurt nu drie volle dagen. Is dat niet wat teveel van het goede?

,,Voor mij niet. Sterker nog: ik zou dagelijks naar huis kunnen gaan, maar ik blijf lekker kamperen. Ik zou dat overigens niet iedereen aanraden, want op het campingterrein gaat het er soms ruig aan toe. Het is net Mad Max daar. Het is bijna een kunst om zoveel mogelijk bier naar binnen te smokkelen. Vorig jaar hebben een paar gasten ruim voor het festival bier begraven met een gps-zender. Toen het festival begon, hoefden ze slechts even te graven om hun dorst te lessen.”

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Plankgas feesten

Vorig jaar trok de Zwarte Cross 148.000 bezoekers, een absoluut record. De oprichters van het festival, Hendrik Jan Lovink en Gijs Jolink van de band Jovink & De Voederbietels, hadden dit megasucces niet kunnen voorspellen toen ze in de jaren ’90 besloten op weilanden in achtereenvolgens Hummelo en Halle motorcrossen te combineren met live-optredens van rockbands.

Trok de eerste editie van de Zwarte Cross in 1997 duizend bezoekers, vandaag de dag is het Achterhoekse festival, dat traditiegetrouw geopend wordt door de krasse mascotte Tante Rikie (61), het grootste betaalde muziekfestival van Nederland. Hoewel er nog rek zit in het terrein, is het niet de ambitie van de organisatie om nog verder te groeien. ,,Niet in bezoekersaantallen in ieder geval”, zegt Pieter Holkenborg van de organisatie. ,,Als we al groei nastreven, dan is dat vooral in het streven naar een beter programma, betere horeca en en een soepeler organisatie. Hoewel de Zwarte Cross altijd een beetje knullig zal blijven en nooit echt gelikt zal worden.”

Wat betreft het programma zit die groei er echt in. Dit jaar staan grote namen – Tim Knol, Ilse DeLange, Go Back To The Zoo, Normaal, The Black Crowes, Blondie, Sepultura en de Motor Band (met Jolink senior en junior) - op het programma. Op de Theaterweide zijn er optredens van onder anderen Jules Deelder, Herman Brusselmans en Gummbah, presenteert Lucille Werner een Achterhoekse Lingo en komt Peter Jan Rens met zijn Grote Meneer Cactus Show. Verder op het programma heel veel stunts met en zonder gemotoriseerde voertuigen en het uitgebreide crossprogramma. Nieuw dit jaar is de categorie ‘Roma’, met zelfrijdende caravans. Aanbevolen zijn ook de races in de categorie Zwaargewicht (met trucks, shovels en kranen), Ben Hur (met zelfgebouwde strijdwagens) en Special (Hoe gekker, hoe beter, met rijdende badkuipen, rokende boomstammen en voortrazende diepvrieskisten).

Met een golfkarretje geeft Holkenborg een rondleiding over het festivalterrein ter grootte van 180 voetbalveldem. Ruim 3000 mensen werken hier ruim drie weken lang aan de opbouw van het festival. De Discotent, de Metalweide, het Blagenparadijs (voor iedereen onder de 1 meter 40), de psychedelische, volledig uit sloophout opgebouwde Fijnproeversweide en de met riet en bamboe opgesierde Reggaeweide zijn klaar om de eerste bezoekers te ontvangen. Ook de verschillende sfeerverhogende bordjes met wc-spreuken en humoristische levenswijsheden zijn al opgehangen. ‘Alle Roomsen handjes thuis’, zien we in het Blagenparadijs. En iets verderop: ‘U bevindt zich hier’, ‘Zwarte Cross; abject en infaam’, ‘Van klein denken is nog niemand groot geworden’ en ‘Dat zei mijn vrouw vannacht ook’. Holkenborg: ,,We gaan met z’n allen echt een avondje bij elkaar zitten met heel veel bier om die spreuken te verzinnen. Echt lachen is dat.”

Dat buitenstaanders de Zwarte Cross vooral associeren met platte lol, modder en ladderzatte boeren; Holkenborg ligt er niet wakker van. ,,Er is op zich niks mis met bier en tieten, maar ik word wel eens moe dat alleen die kant van de Zwarte Cross benadrukt wordt. We hebben veel meer te bieden dan platte lol, hoewel ik niet kan ontkennen dat er ook plankgas gefeest wordt.”

Zwarte Cross, 15, 16 en 17 juli in Lichtenvoorde. Meer informatie op www.zwartecross.nl

Op de 15^de editie van de Zwarte Cross in het Achterhoekse Lichtenvoorde worden komend weekend ongeveer 150.000 bezoekers verwacht. De Twentse singer-songwriter, columnist en cabaretier Andrxc3xa9 Manuel is bijna elk jaar van de partij. xe2x80x98Dit is het gemoedelijkste festival van Nederland.xe2x80x99

Vliegende keep op cross- en rockfestival

Verslaafd aan de Zwarte Cross

DOOR MARK ROOS

Hoe kwam je 15 jaar geleden op de Zwarte Cross terecht?

,,Mijn moeder was prominent lid van de Jan Roessink-fanclub. Roessink was een wereldberoemde motorrijder hier. Ik werd op jonge leeftijd veel meegesleept naar motorwedstrijden. Zo ben ik ook bij de Zwarte Cross terechtgekomen. Eerst als bezoeker en later als artiest. Sinds een paar jaar ben ik actief betrokken bij de Theaterweide op de Zwarte Cross. Mijn broer doet de programmering. Ik treed er op en lees elke dag om zes uur een column voor over het festival. Daarnaast fungeer ik als een soort vliegende keep. Als de gitarist van de Black Crowes ziek wordt, sta ik klaar om in te vallen. En ik ben ook niet te beroerd om Blondie het podium op te helpen, als ze daar behoefte aan heeft.xe2x80x99xe2x80x99

Kan dat wel: een Tukker in een Achterhoekse enclave?

,,Het verschil tussen een Tukker en een Achterhoeker is miniem. Van concurrentie is geen sprake, zeker niet onder muzikanten. Hier in het oosten is er bijna niks, dus je hebt elkaar wel nodig als je een beetje wilt optreden.xe2x80x99xe2x80x99

Hoe zou je de Zwarte Cross omschrijven?

,,Als een enorme kermis. Of een open inrichting. Of de Hogeschool van het feest. Wat mij betreft is dit het gemoedelijkste festival van Nederland. Zeker als je nagaat hoeveel mensen hier komen en hoeveel drank er soms ingaat, is het veelzeggend dat er nooit trammelant is. Het mooie van de Zwarte Cross is dat er van alles rondloopt: tuinders en boeren, crossliefhebbers, metalheads, alternatieve muziekliefhebbers en ook families. Het doet mij denken aan Ierland. Daar gaan ze uit met hun hele gezin. In de pubs zie je jong en oud en alles door elkaar.xe2x80x99xe2x80x99

Hoe groot zijn de verschillen met bij voorbeeld Pinkpop en Lowlands?

,,Groot, en dat komt niet alleen door dat uitgebreide programma met motorcross en stunts. Het heeft ook te maken met de betrokkenheid van de bezoekers. Vorig jaar zorgde een storm xc3xa9xc3xa9n week voor het festival voor een ravage op het festivalterrein. Binnen een paar uur stond er een hele rij omwonenden met hun trekker voor de festivalpoort om te helpen met de wederopbouw. Ik zie dat bij Lowlands en Pinkpop niet zo snel gebeuren. Er bestaat hier in het oosten echt het gevoel dat de Zwarte Cross van ons allemaal is.xe2x80x99xe2x80x99

Hoe serieus moeten we de Zwarte Cross nemen?

,,Tijdens de officixc3xable crosses wordt er echt hard gereden en is de internationale top aanwezig. Maar het is toch voor 90 procent lol. Al die mensen die maandenlang sleutelen aan zoxe2x80x99n bizar voertuig om er xc3xa9xc3xa9n rondje mee te rijden op een van die ludieke crosses: het is net Te land, ter zee en in de lucht. Wat je voorbij ziet komen is ongelooflijk: oude tanks, een levende kameel, opgevoerde rollators en een omgebouwd vliegtuig. Wat ook heel lollig is, is de Calimero-klasse, met kids op minimotortjes.xe2x80x99xe2x80x99

Waar verheug je je dit jaar op?

,,Ik wil heel graag The Black Crowes zien. En Blondie natuurlijk. En elk jaar zijn er bizarre verrassingen. Vorig jaar gaf Wibi Soerjadi een pianoclinic in een tentje. Dit jaar komt Lucille Werner met een Achterhoekse versie van Lingo. Je zou bijna denken dat die gasten Lovink en Jolink van de organisatie bij zichzelf denken: xe2x80x98wat zullen de mensen die naar het festival komen absoluut niet leuk vinden?xe2x80x99, om dat vervolgens lekker wel te gaan doen.xe2x80x99xe2x80x99

De Zwarte Cross duurt nu drie volle dagen. Is dat niet wat teveel van het goede?

,,Voor mij niet. Sterker nog: ik zou dagelijks naar huis kunnen gaan, maar ik blijf lekker kamperen. Ik zou dat overigens niet iedereen aanraden, want op het campingterrein gaat het er soms ruig aan toe. Het is net Mad Max daar. Het is bijna een kunst om zoveel mogelijk bier naar binnen te smokkelen. Vorig jaar hebben een paar gasten ruim voor het festival bier begraven met een gps-zender. Toen het festival begon, hoefden ze slechts even te graven om hun dorst te lessen.xe2x80x99xe2x80x99

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Plankgas feesten

Vorig jaar trok de Zwarte Cross 148.000 bezoekers, een absoluut record. De oprichters van het festival, Hendrik Jan Lovink en Gijs Jolink van de band Jovink & De Voederbietels, hadden dit megasucces niet kunnen voorspellen toen ze in de jaren xe2x80x9990 besloten op weilanden in achtereenvolgens Hummelo en Halle motorcrossen te combineren met live-optredens van rockbands.

Trok de eerste editie van de Zwarte Cross in 1997 duizend bezoekers, vandaag de dag is het Achterhoekse festival, dat traditiegetrouw geopend wordt door de krasse mascotte Tante Rikie (61), het grootste betaalde muziekfestival van Nederland. Hoewel er nog rek zit in het terrein, is het niet de ambitie van de organisatie om nog verder te groeien. ,,Niet in bezoekersaantallen in ieder gevalxe2x80x99xe2x80x99, zegt Pieter Holkenborg van de organisatie. ,,Als we al groei nastreven, dan is dat vooral in het streven naar een beter programma, betere horeca en en een soepeler organisatie. Hoewel de Zwarte Cross altijd een beetje knullig zal blijven en nooit echt gelikt zal worden.xe2x80x99xe2x80x99

Wat betreft het programma zit die groei er echt in. Dit jaar staan grote namen – Tim Knol, Ilse DeLange, Go Back To The Zoo, Normaal, The Black Crowes, Blondie, Sepultura en de Motor Band (met Jolink senior xc3xa9n junior) - op het programma. Op de Theaterweide zijn er optredens van onder anderen Jules Deelder, Herman Brusselmans en Gummbah, presenteert Lucille Werner een Achterhoekse Lingo en komt Peter Jan Rens met zijn Grote Meneer Cactus Show. Verder op het programma heel veel stunts met en zonder gemotoriseerde voertuigen en het uitgebreide crossprogramma. Nieuw dit jaar is de categorie xe2x80x98Romaxe2x80x99, met zelfrijdende caravans. Aanbevolen zijn ook de races in de categoriexc3xabn Zwaargewicht (met trucks, shovels en kranen), Ben Hur (met zelfgebouwde strijdwagens) en Special (Hoe gekker, hoe beter, met rijdende badkuipen, rokende boomstammen en voortrazende diepvrieskisten).

Met een golfkarretje geeft Holkenborg een rondleiding over het festivalterrein ter grootte van 180 voetbalveldem. Ruim 3000 mensen werken hier ruim drie weken lang aan de opbouw van het festival. De Discotent, de Metalweide, het Blagenparadijs (voor iedereen onder de 1 meter 40), de psychedelische, volledig uit sloophout opgebouwde Fijnproeversweide en de met riet en bamboe opgesierde Reggaeweide zijn klaar om de eerste bezoekers te ontvangen. Ook de verschillende sfeerverhogende bordjes met wc-spreuken en humoristische levenswijsheden zijn al opgehangen. xe2x80x98Alle Roomsen handjes thuis svpxe2x80x99, zien we in het Blagenparadijs. En iets verderop: xe2x80x98U bevindt zich hierxe2x80x99, xe2x80x98Zwarte Cross; abject en infaamxe2x80x99, xe2x80x98Van klein denken is nog niemand groot gewordenxe2x80x99 en xe2x80x98Dat zei mijn vrouw vannacht ookxe2x80x99. Holkenborg: ,,We gaan met zxe2x80x99n allen echt een avondje bij elkaar zitten met heel veel bier om die spreuken te verzinnen. Echt lachen is dat.xe2x80x99xe2x80x99

Dat buitenstaanders de Zwarte Cross vooral associxc3xabren met platte lol, modder en ladderzatte boeren; Holkenborg ligt er niet wakker van. ,,Er is op zich niks mis met bier en tieten, maar ik word wel eens moe dat alleen die kant van de Zwarte Cross benadrukt wordt. We hebben veel meer te bieden dan platte lol, hoewel ik niet kan ontkennen dat er ook plankgas gefeest wordt.xe2x80x99xe2x80x99

Zwarte Cross, 15, 16 en 17 juli in Lichtenvoorde. Meer informatie op www.zwartecross.nl

Percussiespektakel met emmers en klapstoelen

Stomp: geolied spektakel

Dat je met olievaten, vuilnisbakken en stalen buizen lekker veel herrie kunt maken, is al lang geen geheim meer. Maar wat de acht jonge spelers van het Britse percussiegezelschap Stomp aan ritmes tevoorschijn toveren uit de meest alledaagse gebruiksvoorwerpen, grenst aan het ongelooflijke.

De groep, deze weken neergestreken in Amsterdam, gebruikt bezems, klapstoelen, spoelbakken, pannen, aanstekers, lucifersdoosjes, vuilnisemmers, kranten, verfblikken en basketballen voor hun ritmische composities. Ze hebben er een voorstelling omheen gebouwd, zonder gesproken woord, maar met heel veel dans, mime, acrobatiek en slapstick.

Het is een succesformule, want sinds de groep twintig jaar geleden werd opgericht, zijn de shows van Stomp door 15 miljoen bezoekers bezocht. Vandaag de dag is Stomp uitgegroeid tot een geolied entertainmentbedrijf. Terwijl xefxbfxbdxefxbfxbdn gezelschap vrijwel continu aan het werk is in het eigen thuistheater in het Londense West End-district, zijn vijf andere groepen op tournee met Stomp-voorstellingen.

Tijdens de voorstelling imponeren de spelers met een ritmische variant van het aloude stokvechten, weten ze prachtige melodiexefxbfxbdn te toveren uit flexibele buizen van verschillende lengtes en gaan ze compleet uit hun dak als ze zich uitleven in het metershoge decor, dat bestaat uit potten, pannen, rekken, aanrechtbladen en zinken teilen. De kracht van de acht acteurs is dat ze ook heel klein kunnen spelen. De momenten waar de groep slechts gebruik maakt van de eigen handen en vingers, of van lucifersdoosjes, zijn minstens zo indrukwekkend als het brute geweld met olievaten en plastic tonnen. Absoluut hoogtepunt van de show is een ritmische act met zestien aanstekers, die in het donkere theater niet alleen goed klinkt maar er ook spectaculair uitziet.

Doordat Stomp bestaat uit verschillende types xefxbfxbd de diva, de leider, de macho, de clown, de wildebras xefxbfxbd slaat de verveling nergens toe. En als tijdens de voorstelling het publiek op humorvolle wijze zelf deel uit gaat maken van het percussiespektakel, kun je niets anders concluderen dat Stomp een gouden formule in handen heeft die nog wel xefxbfxbd pakweg xefxbfxbd twintig jaar mee kan.

Mark Roos

Bijgewoond woensdag in het DeLaMar Theater in Amsterdam. Daar nog te zien t/m 24 juli. delamar.nl

In het monumentale Fort Asperen geven 26 kunstenaars hun visie op het thema x91grenzenx92. Schilderijen en beeldhouwkunst zijn afwezig: in de Betuwse vesting draait alles om prikkelende gedachten en onalledaagse ideexebn.

Een fort vol wilde ideexebn

DOOR MARK ROOS

Toen het gebouwd werd, halverwege de 19^de eeuw, gold Fort Asperen als een modern, geavanceerd bouwwerk dat in geval van oorlog de vijand buiten de deur moest houden. De geschiedenis heeft inmiddels uitgewezen dat het monumentale bouwwerk in de Betuwe heeft gefaald als verdedigingswerk: de Duitsers passeerden fort in 1940 alsof het niet bestond.

Grenzen en barrixe8res: dat is het thema op de grote kunstmanifestatie Too late, too little, (and how) to fail, samengesteld door het Rotterdamse kunstenaarsduo Bik Van der Pol. Als gastcuratoren van de jaarlijkse kunst- & designmanifestatie in het fort hebben ze 26 kunstenaars uitgenodigd met een verrassende visie op of prikkelende vragen over het thema. Hoe zinvol is het om grenzen te hebben en beschermd te zijn van invloeden van buitenaf? Hoe, waar en waarom worden territoria afgebakend?

De Nederlandse kunstenaar Marc Bijl heeft het thema nog wel het meest concreet gexefnterpreteerd. Hij heeft pal voor de ingang een muur gemetseld met de kleuren van de Nederlandse vlag. Het bouwwerk vormt een letterlijke barrixe8re om het fort te betreden.   

Exe9n van de ruimtes in het mysterieuze kruipdoor, sluipdoorfort is gewijd aan de visie van Freddy Heineken op het thema. Twee decennia geleden baarde de biermagnaat opzien met zijn mening dat een Europa met grootmachten en dwergstaten onbestuurbaar zou zijn.

Heineken pleitte in zijn publicatie The United States of Europa (A Eurotopia?) voor een nieuwe indeling van Europa met 75 staten met tussen de 5 en 10 miljoen inwoners. Volgens Heinekens visie zou Nederland moeten worden opgedeeld in een oostelijk deel (IJsselland), een westelijk deel (Holland/Zeeland) en zou Limburg bij Belgisch Limburg moeten worden gevoegd. Op de expositie in Fort Asperen is de Europese kaart te zien met daarop de 75 Heineken-staten, die prachtige namen als Bohemia, Mercia, Wallachia, Northumbria en Noricum dragen.

De Finse kunstenaar Otto Karvonen heeft buiten het fort vogelhuisjes gebouwd die qua architectuur zijn gexefnspireerd op Nederlandse asielzoekerscentra in Alphen, Dordrecht en Schiphol. Met het project wil hij het contrast laten zien tussen de begrensde wereld van de asielzoeker en de grenzeloze wereld van de vogel, tussen het warme, gastvrije karakter van een normaal vogelhuisje en het kille cement, aluminium en roestvrijstaal dat de asielzoekerscentra kenmerkt.

Pilva Takala uit Finland, dit jaar winnares van de prestigieuze Prix de Rome, is te gast op Fort Asperen met een video-installatie waarop ze verkleed als Sneeuwwitje probeert Disneyland Parijs in te komen. Ze wordt tegengehouden door bewakers, die de uitdossing van de kunstenares in strijd vinden met de strenge grenzen die Disney stelt aan copyrightkwesties. De video laat op soms hilarische wijze zien hoe streng Disney zijn eigen erfgoed bewaakt.

De kunst in Fort Asperen roept heel veel vraagtekens op. Sommige video-installaties ogen als cryptogrammen. Toch is het een belevenis om door die mysterieuze ruimtes te struinen met vanuit het hart van het pand de angstaanjagende geluiden van de door kunstenaar Jasper Niens naar binnen gesleepte, immense luchtdrukcompressor, die middels een vernuftig systeem de grote luiken aan de buitenkant van het pand opent en sluit.

Gedurende de zomer is er in het Hofland Atelier naast het fort een uitgebreid kinderprogramma. Daarnaast zijn er dagelijks rondleidingen x96 aanbevolen! x96 en is er een uitgebreid programma met films , workshops, lezingen, eetarrangementen en een zogenoemde x91black market for useful knowledgex92, een bijeenkomst waar het uitwisselen van ideexebn centraal staat.

Too late, too little (and how) to fail gracefully is t/m 25 september bij te wonen in Fort Asperen in Acquoy. Meer informatie op www.kunstfortasperen.nl.    

De expositie Inwards and Onwards in het Amsterdamse fotomuseum FOAM is de eerste Nederlandse expositie met werk van topfotograaf Anton Corbijn in negen jaar. Op de tentoonstelling dit keer niet alleen indringende zwartwitportretten van rocksterren, maar ook van kunstenaars als Anselm Kiefer, Damien Hirst, Lucian Freud en Karel Appel.

Eindelijk weer een expositie met werk van Anton Corbijn

'Eigenlijk ben ik een knullige fotograaf'

DOOR MARK ROOS

Als fotograaf kennen we je vooral van portretten van beroemde popmuzikanten als U2 en David Bowie. Vanwaar die omslag van rockmuzikanten naar beeldend kunstenaars?
,,Ik fotografeer al popmuzikanten sinds mijn 17de en je kunt niet altijd blijven doen alsof je 20 bent. Met uitzondering van de Canadese band Arcade Fire fotografeer ik bijna geen jongere bands, want dan voel ik me toch een beetje die ouwe fotograaf. Met de jaren ben ik me steeds meer gaan interesseren voor beeldende kunst. Bewondering is altijd een drijfveer geweest bij de mensen die ik fotografeer. Wie zijn die mensen die dit werk maken dat ik zo bewonder en kan ik dat vertalen in mijn fotox92s?x92x92
 

Zijn er grote verschillen tussen muzikanten en beeldend kunstenaars?
Het grootste verschil tussen kunstenaars en muzikanten is toch dat hoe een kunstenaar eruit ziet geen onderdeel uitmaakt van zijn werk. Bij muzikanten doet het imago wel terzake. Beeldend kunstenaars zitten er vaak helemaal niet op te wachten om te worden gefotografeerd. Bij sommige kunstenaars heeft het soms wel drie jaar geduurd voordat ze x91jax92 zeiden tegen mijn verzoek om ze te fotograferen.x92x92

Is je houding ten aanzien van de mensen die je fotografeert in de loop der jaren veranderd?
,,In het begin was mijn bewondering voor de mensen die ik wilde fotograferen op het obsessieve af. Mijn grootste motivatie was niet het maken van de foto maar het deel willen uitmaken van een bepaalde wereld. Gelukkig is dat snel veranderd en is de foto centraal komen te staan en niet de beroemdheid.x92x92

Op de expositie zien we portretten van Alexander McQueen, Tom Waits, Gerhard Richter, Lucian Freud, Bruce Springsteen en Karel Appel. Wat is de rode draad?
,,De kunstenaars die ik heb gefotografeerd zijn grotendeels van mijn generatie. Het zijn stuk voor stuk mensen met een bijzondere drive. Enkelen zijn ook een soort godfathers van een bepaalde stroming. Neem nu kunstenaarsduo Gilbert & George. Wat zij maken behoort niet tot mijn favoriete kunstwerken; toch ben ik gefascineerd door hun verschijning en hun werkwijze.x92x92

Tom Waits, Anselm Kiefer, Luc Tuymans: vanwaar die voorliefde voor tobbers en somberaars?
,,Ik hou van kunstenaars die worstelen. Die worsteling levert vaak bijzondere kunst op. Ik ben niet zo van de lichtgewicht wegwerpkunst.x92x92

Je fotowerk is nog steeds zwart-wit. Gaat dat ooit veranderen?
,,Zwart-wit is voor mij de norm. Ik denk dat dat komt doordat ik me bij zwartwit-fotografie een duidelijke voorstelling kan maken hoe het eruit komt te zien, terwijl je met kleurfotografie voor verrassingen, soms onaangename, kan komen te staan. Daarnaast is zwart-wit een stap verder van de werkelijkheid af, en dat trekt me wel aan. En heel misschien heeft die liefde voor zwart-wit te maken met het feit dat ik soms zwaar op de hand kan zijn.x92x92

Profiteer je ook van de mogelijkheden van de nieuwe digitale apparatuur en van Photoshop?
,,In het geheel niet: ik werk nog steeds analoog, met filmrolletjes. Ik heb er geen behoefte aan gelijk het resultaat te zien. Ik ben dol op die spanning tussen het moment van fotograferen en het uiteindelijke resultaat. Bij mij is dat wachten ook vaak echt heel spannend, want eigenlijk vind ik mezelf maar een knullige fotograaf. Tijdens het fotograferen vergeet ik nogal eens wat of let ik niet goed op. De basis van mijn fotox92s is vaak imperfect. Aan de andere kant ben ik bij het afwerken weer ongelooflijk perfectionistisch. Toch heb ik niet veel met moderne apparatuur. Ik heb ooit van de firma Hasselblad een digitale camera gekregen, maar ik werd helemaal zenuwachtig van dat ding met al zijn mogelijkheden en knopjes.x92x92

Inwards and Onwards is t/m 1 september te zien in fotografiemuseum FOAM in Amsterdam. foam.nl